ПОЛЬСКИЕ ИНИЦИАТИВЫ ПО РАЗОРУЖЕНИЮ В 1980-Е ГГ. И ПЛАН ЯРУЗЕЛЬСКОГО
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Анатацыя
В конце 80-х гг. XX в. Польша выступила с внешнеполитической инициативой в области разоружения. Правительство Польши предложило реализовать план сокращения вооружений и укрепления доверия в Центральной Европе, известный в польской историографии как план Ярузельского. План Ярузельского предусматривал изменение характера военных доктрин стран Центральной Европы, которые, по мнению польской стороны, должны были носить исключительно оборонительный характер, а также сокращение ядерного оружия и обычных вооружений, в т. ч. ликвидация оперативно-тактического оружия, обладающего точностью поражения и максимальной силой. Предусматривались определение мер безопасности и укрепление доверия среди центральноевропейских стран, разработка и применение достаточно эффективных как национальных, так и международных средств контроля за процессом разоружения. Плану Ярузельского предшествовала польско-западногерманская инициатива по изучению проблемы укрепления безопасности и сотрудничества в Европе посредством разработки мер по взаимному укреплению доверия в области разоружения.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Бібліяграфічныя спасылкі
1. Antwort der Staatsministerin Frau Dr. Adam-Schwaetzer vom 10. Mai 1988 // Deutscher Bundestag 11. Wahlperiode, Drucksache 11/2349, 20.05.1988. – Bonn : Buchdruckerei P. Mei-er, 1988. – S. 2.
2. Świder, M. Ruch pokojowy w RFN (Friedensbewegung) w pierwszej połowie lat osiem-dziesiątych XX wieku / M. Świder // Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio K: Politologia. – 2017. – Vol. 24, nr 2. – S. 137–153.
3. Delegacja frakcji SPD z wizytą w Polsce // Glos Pomorza. – 1984. – 10 maja. – S. 1.
4. Delegacja frakcji SPD w Bundestagu z wizytą w Polsce // Głos Pomorza. – 1984. – 9 list. – S. 2.
5. Świder, M. Zaangażowanie Polski w inicjatywy rozbrojeniowe w latach 80. XX wieku – grupa robocza PZPR-SPD i plan Jaruzelskiego / M. Świder // Bezpieczesetńwo. Teoria i prak-tyka. – 2019. – Nr 1. – S. 257–280.
6. Arend, I. Die Wiener Verhandlungen über konventionelle Streitkräfte in Europa (VKSE). Vom Atlantik bis zum Ural. Kann Europa abrüsten? / I. Arend, M. Kalman // Wissen-schaft und Frieden. – 1989. – Nr 3. – URL: https://wissenschaft-und-frieden.de/dossier/vom-atlantik-bis-zum-ural-kann-europa-abruesten/ (date of access: 17.02.2026).
7. Jarzabek, W. Hope and Reality: Poland and the Conference on Security and Cooperation in Europe, 1964–1989 / W. Jarzabek. – Washington : Woodrow Wilson international center for scholars, 2008. – 68 р.
8. Przemówienie przewodniczego Rady Panstwa PRL gen. Wojcieha Jaruzelskiego podczas II Kongresu PRON, Warszawa, dnia 8 maja 1987 r. // Zbiór dokumientów. – 1988. – Nr 3 (513). – S. 1–4.
9. Memorandum Rządu PRL w sprawie zmniejszenia zbrojeń i zwiększenia zaufania w Europie Środkowej, Warszawa, dnia 17 lipce 1987 r. // Zbiór dokumientów. – 1988. – Nr 3 (513). – S. 14–18.
10. Plan Jaruzelskiego // Gazeta Krakowska. – 1987. – 11 maja. – S. 4.
11. O военной доктрине государств – участников Варшавского договора. – URL: https://www.Statement_Military_Doctrine_1987_5.pdf (дата обращения: 18.02.2026).
12. Заявление правительства Польши, касающееся плана сокращения вооружений и повышения доверия в Центральной Европе от 14 июня 1988 года // Генеральная Ассам-блея ООН, А/43/411, 17 июня 1988. – URL: https://docs.un.org/ru/A/43/411 (дата обращения: 18.02.2026).
13. Przemówienie Ministra spraw zagranicznych PRL Mariana Orzechowskiego na spotkaniu wiedeńskim KEWE, Wiedeń, 12 maja 1987 r. // Zbiór dokumientów. – 1988. – Nr 3(513). – S. 24–28.
14. Czaputowicz, J. Program i inicjatywy Ruchu «Wolność i Pokój» w zakresie polityki międzynarodowej / J. Czaputowicz // Pamięć i sprawiedliwość. – 2017. – Nr 2 (30). – S. 179–202.
15. Koszel, B. Bezpieczeństwo Polski w okresie zimnej wojny / B. Koszel // Przegląd Strate¬giczny. – 2015. – Nr 8. – S. 65–80.
16. H. J. Vogel opuścił Polskę // Gazeta Współczesna. – 1987. – 2 paźdz. – S. 1–2.
17. Стрелец, М. В. ФРГ и договор ОВСЕ / М. В. Стрелец. – Брест : Изд-во С. Лаврова, 1997. – 40 с.
18. 9 maja – «polski dzień» w prasie RFN // Pogląd. – 1987. – Nr 10. – S. 7.
19. Knopek, J. W Europie przemian konfliktów i kompromisów / J. Knopek. – Bydgoszcz : Wydaw. Uczelniane Wyższ. Szk. Pedagogicznej w Bydgoszczy, 1998. – 264 s.