КРЫШТАЛЬНЫ КУБАК «ІВАН» З КАЛЕКЦЫІ РОДА САПЕГАЎ
Боковая панель статьи
Основное содержимое статьи
Аннотация
Артыкул прысвечаны аднаму з самых вядомых артэфактаў з калекцыі роду Сапегаў – крышталёваму кубку «Іван». Упершыню ўзнята тэма гісторыі зʼяўлення гэтага крышталёвага кубка ў скарбніцы роду Сапегаў. Вывучэнне гэтай тэмы вялося на аснове аналізу архіўных дакументаў, тэкстаў гісторыкаў XVIII–XIX стст., палітычных падзей, якія адбываліся на тэрыторыі Беларусі, Польшчы, Літвы, Францыі, Італіі ў XV–XVI стст., у якіх удзельнічаў магнацкі род Сапегаў коданьскай лініі, род князёў Глінскіх і вялікіх князёў ВКЛ. Даследаванне гісторыі бытавання крышталя ў Еўропе ў XI–XVI стст., еўрапейскіх цэнтраў мастацкай апрацоўкі крышталя і захаваных рэдкіх экспанатаў з гэтага далікатнага матэрыялу ў музеях свету дало падставы выказаць гіпотэзу, як мог выглядаць легендарны кубак «Іван», які для гісторыі Беларусі мае надзвычайнае значэнне ўзроўню нацыянальнай рэліквіі.
Информация о статье
Библиографические ссылки
1. Moonan, W. Rock Crystal For Kings And Gods. / W. Moonan // The New York Times. – 1999. – Dec. 24. – Section E. – P. 53.
2. Sponsel, J. L. Das Grüne Gewölbe zu Dresden: eine Auswahl von Meisterwerken der Gold-schmiedekunst; in vier Bänden. Band 1 / J. L. Sponsel. – Leipzig : Karl W. Hiersemann, 1925. – 226 s.
3. Чаша польскай каралевы Ядвігі. Парыж ці Венецыя. Сярэдзіна – другая палова XIV ст. Крышталь, срэбра, пазалота, выемкавая эмаль // Музей Зялёнае Скляпенне. Дрэздэн. Германія. – URL: https://skd-online-collection.skd.museum/Details/Index/117279# (date of access: 1.09.2024).
4. Niesiecki, K. Herbarz Polski : w 10 t. / K. Niesiecki. – Lipsk : Wyd. J. N. Bobrowicz, 1839–1845. – T. 8 (Sapieha herbu Lis), 1841. – S. 241–277.
5. Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. – СПб. : Тип. Эфрона. – T. VIIIa : Германия – Го. – 1893. – 958 с.
6. Kojałowicz Wijuk, W. Compendium. Herbarz rycerstwa W. X. Litewskiego [...] ; O klejnotach albo herbach, których familie stanu rycerskiego Wielkiego Xięstwa Litewskiego zażywają / W. Kojałowicz Wijuk. – Kraków : Wydaw. «Herolda Polskiego», 1897. – 527 s.
7. Contadini, A. The Cutting Edge: Problems of History, Identification and Technique of Fatimid Rock Crystals / A. Contadini // L’Egypte fatimide. Son art et son histoire: actes du colloque organisé à Paris les 28, 29 et 30 mai 1998. – Paris : Presses de l’Université de Paris-Sorbonne, 1999. – P. 319–329.
8. Carving techniques of Fatimid rock crystal ewers (10–12th cent. A. D.) / E. Morero, H. Procopiou, R. Vargiolu [et al.] // Wear (Journal). University of Oxford. – London : Elsevier. – 2013. – P. 150–156.
9. Piotrovsky, M. On Islamic Art / M. Piotrovsky. – St. Petersburg : The State Hermitage Museum. Slavia, 2001. – 144 p.
10. Johns, J. The diffusion of rock crystal carving techniques in the Fāṭimid Mediterranean / J. Johns, E. Morero // Khalili Research Centre, University of Oxford. Paper delivered to Beyond the Western Mediterranean: Materials, Techniques and Artistic Production, Symposium held at The Courtauld Institute of Art, Saturday 20 April 2013. – P. 1–5. – URL: https://www.academia.edu/-5896062/_with_Elise_Morero_The_diffusion_of_rock_crystal_carving_techniques_in_the_F%C4%-81%E1%-B9%ADimid_Mediterranean (date of access: 1.09.2024).
11. Wentzel, H. Bergkristall. Reallexikon zur Deutschen Kunstgeschichte, Bd. II / H. Wentzel. – Stuttgart : JB Metzler, 1938. – S. 275–298. – URL: https://www.rdklabor.de/w/?oldid=81827 (date of access: 1.09.2024). Веснік Брэсцкага ўніверсітэта. Серыя 2. Гісторыя. Эканоміка. 50 Права № 1 / 2025
12. Biblioteka Jagiellońska, BJ Rkp. 6045 IV (Naruszewicz, Adam; 1733–1796. Diariusz Podróży Jego Królewskiej Mości na Sejm Grodzieński od dnia 26 sierpnia do 27 września 1784 roku). Rękopis. – 62 s.
13. Kognowicki, K. Zycia Sapiehow i listy od monarchow, xiąząt i roznych panujących do tychze pisane, tom III. / K. Kognowicki. – Warszawa : W drukarni Nadwornej JKMci P.K.E. Narodowej, 1792. – 368 s.
14. Gołębiowski, Ł. Domy i dwory przy tem opisanie apteczki, kuchni, stołów, uczt ... i różnych obyczajowych szczegółów / Ł. Gołębiowski. – Warszawa : Drukiem A. Gałęzowskiego i komp. 1830. – 298 s.
15. Morelowski, M. Zbiory dereczyńskie Sapiehów (Sprawozdania z posiedzeń komisji historii sztuki za czas od i stycznia 1923 r. do 31 grudnia 1925 r.). Posiedzenie z dnia 18 grudnia 1924 / М. Morelowski // Prace Komisji Historji Sztuki. T. 4. Sprawozdań komisji do badania historji sztuki w Polsce. t. XIII. – W Krakowie : Nakł. Polskiej w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1930. – S. 30–32.
16. «Вялікая ваза» («маналітная пасудзіна»). Крышталь, разьба. Нармандская Сіцылія, першая палова XIII ст. Сребра (падстаўка). Сярэдзіна XVIII ст. // Венскі музей гісторыі мас-тацтваў. Кунсткамера, Вена. Аўстрыя. – URL: https://www.khm.at/objektdb/detail/88322/?offset=-16&lv=floorplan (date of access: 1.09.2024).
17. AGAD, dz. XXVI, nr. 45 (Інвентар скарбніцы ў Любчы, 1633 г.).
18. Geiselberger, S. Rosemarie Lierke, Die Hedwigsbecher. Das normannisch-sizilische Erbe der staufischen Kaiser / S. Geiselberger // Pressglas-Korrespondenz. 2005-4. September 2005. – Pocking: ViSdP Dipl. Ing. TU Siegmar Geiselberger. Deutschland. – S. 369–371.
19. Гуревич, Ф. Д. Древний Новогрудок. Пасад. Окольный город / Ф. Д. Гуревич. – Л. : Наука. 1981. – С. 79.
20. Iñiguez, D. A. Catálogo de las Alhajas del Delfín / D. A.Iñiguez. – Madrid : Olivetti, 1989. – 256 s.
21. Mira, L. A. El tesoro del Delfín: alhajas de Felipe V recibidas por herencia de su padre Luis, gran Delfín de Francia / L. A. Mira. – Madrid : Museo Nacional del Prado, 2001. – 373 p.
22. «Чаша бургундскага двара». Францыя. 1453–1467 гг. Крышаль, рэзка. Золата, выемкавая эмаль, пярліны, дыяменты, рубіны // Венскі музей гісторыі мастацтваў. Кунсткамера, Вена. Аўстрыя. – URL: https://www.khm.at/objektdb/detail/86226/ (date of access: 1.09.2024).
23. Маналітная чаша з двумя ручкамі. Парыж. Канец XIІІ – пачатак XІV стст. Крышталь, рэзка // Венскі музей гісторыі мастацтваў. Кунсткамера, Вена. Аўстрыя. – URL: https://www.khm.at/objektdb/detail/88312/?offset=125&lv=list (date of access: 1.09.2024).